KJK Koordinasyon \u00dcyesi Bes\u00ea Erzincan Jin TV\u2019de yay\u0131nlanan Xweb\u00fbn program\u0131nda Gazeteci Arjin Baysal\u2019\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fama ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan Erzincan, \u201c\u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli, tecav\u00fcz, \u015fiddet ve cinayet i\u00e7eren mevcut evlilik sistemine kar\u015f\u0131 bir alternatiftir. Anlaml\u0131, ahlaki, estetik ya\u015fam modeli Ba\u015fkan Apo’nun geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modelidir. Devlet ise tam tersini yap\u0131yor ama biz devletin dayatt\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131 kabul etmiyoruz, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z halk\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, erkeklerin \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli ile ya\u015famas\u0131 i\u00e7indir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
KJK Koordinasyon \u00dcyesi Bes\u00ea Erzincan\u2019\u0131n Jin TV\u2019de yay\u0131nlanan r\u00f6portaj\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketinin g\u00fcndemine nas\u0131l girdi?<\/strong><\/p>\n 2010 y\u0131l\u0131nda \u00d6nderlik Savunmalar\u0131nda \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modelini yazm\u0131\u015ft\u0131. O g\u00fcnden bu yana g\u00fcndemimizdeydi. \u00d6nder Apo, PKK’nin kurulu\u015fundan bu yana kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veriyor. Kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in stratejik bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fctt\u00fc. \u00d6nderlik 1986 y\u0131l\u0131nda Aile ve Kad\u0131n konulu bir kitap yazd\u0131. 3. Kongreden sonra konuya ili\u015fkin daha derin \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeler yapt\u0131. Daha \u00e7ok K\u00fcrt ki\u015fili\u011fine odakland\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kurdistan binlerce y\u0131ld\u0131r i\u015fgal alt\u0131nda. D\u00f6rt par\u00e7ada da b\u00fcy\u00fck tahribatl\u0131 K\u00fcrt ki\u015filikleri yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n \u00d6nder Apo\u2019nun ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 giderek daha da derinle\u015fiyordu. O sadece kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle ilgilenmiyordu. Temelde toplumu kad\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek istiyordu. Kad\u0131n \u015fahs\u0131nda toplum k\u00f6lele\u015ftirildi\u011fi i\u00e7in \u00d6nderlik de kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesiyle toplumun ve erke\u011fin \u00f6zg\u00fcrle\u015febilece\u011fine inan\u0131yordu. Bu nedenle kad\u0131nlar i\u00e7in \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctt\u00fc. Bunun yan\u0131 s\u0131ra kad\u0131n arkada\u015flar\u0131n \u015fehadetleri ya\u015fand\u0131, sadece harekette de\u011fil toplumda da \u015fehit d\u00fc\u015fen kad\u0131n arkada\u015flar oldu. Bu bedellerin sonucunda kad\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesi sa\u011fland\u0131, kad\u0131n ordusu ve kad\u0131n partisi kuruldu. Bu \u015fekilde bir ilerleme oldu. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli 2010 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme geldi ama ge\u00e7mi\u015fi \u00e7ok eski.<\/p>\n \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar hem din, hem felsefe, hem de bilim her zaman ‘nas\u0131l ya\u015fan\u0131r?’ sorusunu sormu\u015ftur. Ancak y\u00f6nteminde ve kurulu\u015funda her zaman ezen-ezilen taraf olmu\u015ftur. R\u00eaber Apo\u2019nun ya\u015famdaki tan\u0131m\u0131 nedir?<\/strong><\/p>\n R\u00eaber Apo, her zaman ya\u015fam\u0131n bir anlam\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Var olmaya ve e\u015fit ya\u015famaya b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verdi. Erkek ve kad\u0131n aras\u0131ndaki ya\u015fam \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bundan dolay\u0131 \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc ulus-devlet aile temelinde \u00f6rg\u00fctleniyor. Hiyerar\u015filer ve iktidarlar bu temelde kurulmu\u015f ve devam etmektedir. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli, tecav\u00fcz, \u015fiddet ve cinayet i\u00e7eren mevcut evlilik sistemine bir alternatiftir. Anlaml\u0131, ahlaki, ama\u00e7l\u0131, estetik bir ya\u015fam modeli Ba\u015fkan Apo’nun geli\u015ftirdi\u011fi e\u015f ya\u015fam modelidir. Do\u011fru ve g\u00fczel bir ya\u015fam i\u00e7in bu modeli hayata ge\u00e7irmek bizim g\u00f6revimiz. Devlet ise tam tersini yap\u0131yor, devletin g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilmesi i\u00e7in evlilik modeli kurmu\u015ftur. Ama biz devletin dayatt\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131 kabul etmiyoruz, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z halk\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n, erkeklerin \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli ile ya\u015famas\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n Binlerce y\u0131ld\u0131r erke\u011fin egemen, feodal oldu\u011fu bir anlay\u0131\u015f var. Ayr\u0131ca kad\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmi\u015f ve bu durumu kabul etmi\u015ftir. Bu anlay\u0131\u015f de\u011fi\u015fmedik\u00e7e toplumsal alanda birlikte ya\u015famak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/strong><\/p>\n Elbette b\u00fcy\u00fck bir bilin\u00e7lenme gerekiyor. Ailenin, kar\u0131-kocan\u0131n durumu iyi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Nas\u0131l ya\u015f\u0131yoruz? Hayat\u0131m\u0131z\u0131n anlam\u0131 nedir? Topluma girdiklerinde birbirlerini kabul etmediklerini g\u00f6r\u00fcrler. O zaman neden \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam diyoruz, buna neden ihtiya\u00e7 duyuyoruz bunu tart\u0131\u015fmam\u0131\u015f gerekir. D\u00fcnyada Covid gibi bir\u00e7ok hastal\u0131k ya\u015fand\u0131. Neden? D\u00fcnya n\u00fcfusu artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in art\u0131k co\u011frafya da kald\u0131rm\u0131yor. Ya\u015famda bir denge vard\u0131r. Hayvanlar\u0131n, bitkilerin, insanlar\u0131n ve her \u015feyin bir oran\u0131 olmal\u0131. Ancak devletlerin politikalar\u0131 nedeniyle bu denge bozuldu. Mesela Erdo\u011fan gibi y\u00f6neticiler bir kad\u0131n\u0131n bilmem ka\u00e7 \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131 gerekti\u011fini dahi s\u00f6yl\u00fcyor. Ancak bir kad\u0131n \u00e7ok say\u0131da \u00e7ocuk do\u011furdu\u011funda t\u00fcm ya\u015fam\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n etraf\u0131nda ge\u00e7iyor. Ona hi\u00e7bir \u015fey kalm\u0131yor. Sadece \u00e7ocuklar\u0131 ve kocas\u0131 i\u00e7in ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n Bir di\u011fer husus da kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet, cinayetler \u00e7ok artt\u0131. Kad\u0131nlarda durum b\u00f6yleyse toplumda \u015fiddetin genel olarak artt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor. Ortado\u011fu\u2019da bir kapanma olabilir ama Avrupa, Amerika gibi \u00fclkelerde de \u00e7ok korkutucu bir a\u00e7\u0131lma var. Kad\u0131n\u0131n bedeni de orada i\u015fgal ediliyor. B\u00fcy\u00fck bir cinsiyet fark\u0131 var. Kad\u0131nlar erkeklerden \u00e7ok daha ucuza \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Burada da iktidar kad\u0131ndan faydalan\u0131yor. Bir yerde e\u015fit i\u015f olmad\u0131\u011f\u0131nda iktidar bundan faydalan\u0131r. Bunun da etkisi var. Kad\u0131n kendine ne kadar g\u00fcvensiz olursa iradesi o kadar k\u0131r\u0131l\u0131r, i\u015fgal o kadar fazla olur. \u015eu anki hayat kad\u0131nlar i\u00e7in \u00e7ok k\u00f6t\u00fc. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam i\u00e7in zihniyet de\u011fi\u015fiminin olmas\u0131 ve bunun i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir m\u00fccadele, sava\u015f verilmesi gerekir. Hayatta de\u011fi\u015fim gereklidir. Kad\u0131n\u0131n da, erke\u011fin de manevi olarak sistemden kopmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n Be\u015finci Savunmada \u00d6nder Apo, \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam konusunu b\u00f6l\u00fcm b\u00f6l\u00fcm a\u00e7\u0131yor. Kad\u0131n ile erke\u011fin \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015famdaki g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131n\u0131 tek tek vurguluyor. Kad\u0131n ile erke\u011fin g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 nelerdir?<\/strong><\/p>\n Bir kad\u0131n\u0131n nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi analiz etmesi gerekir ama bu konuda zay\u0131fl\u0131klar vard\u0131r. \u0130nsan durumunu bilmiyorsa \u00fcstesinden gelemez. \u00d6nderlik mevcut aileyi ve evlili\u011fi bir kafes olarak g\u00f6r\u00fcyor. Hem erkekler, hem de kad\u0131nlar bu kafese d\u00fc\u015f\u00fcyor. Ancak bu kafesteki kad\u0131n ve erke\u011fin durumunun iyi de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Cinsiyet\u00e7i d\u00fc\u015f\u00fcnce erkeklerin ve kad\u0131nlar\u0131n beyinlerini dolduruyor. Devlet ve iktidar erkekler \u00fczerinde kirli bir politika y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. G\u00f6r\u00fcyorsunuz para yok, f\u0131rsat yok, hi\u00e7bir \u015fey yok ama evlenin diyorlar. Erkek eve geldi\u011finde yeni bir \u015fey yapam\u0131yor ve bunun ac\u0131s\u0131n\u0131 da kad\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n \u00d6nderlik erke\u011fi kaplana benzetiyor. Kaplan en sald\u0131rgan hayvand\u0131r. Kad\u0131n bir kaplanla ayn\u0131 evde ya\u015f\u0131yor. Bu a\u00e7 kaplan kad\u0131na sald\u0131r\u0131yor, kad\u0131n\u0131n ruhunu yok ediyor ve ona ya\u015fama \u015fans\u0131 b\u0131rakm\u0131yor. Kad\u0131n ya her \u015feyi kabul edecek, ya da \u00f6lecek. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 toplumda g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak kad\u0131n kabul etti\u011finde kad\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011fi de bozuluyor. Her \u015feyi kabul eden ki\u015fi k\u00f6le olur. Kad\u0131nlar \u00f6rg\u00fcts\u00fcz, savunmas\u0131z ya\u015f\u0131yor. B\u00f6yle bir insan sistemin kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l duracak, erke\u011fe teslim olmak zorunda kalacak. Kad\u0131nlar para ve a\u015fk ad\u0131 alt\u0131nda kand\u0131r\u0131l\u0131yor. Bir erkekle birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131nda durumun tam tersi oldu\u011funu anl\u0131yor. Adam\u0131n kad\u0131n\u0131 d\u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vs. g\u00f6r\u00fcyor. Bir kad\u0131n \u00e7ok dikkatli olmal\u0131. Bir erke\u011fin \u00e7ok zengin olmas\u0131 kad\u0131n\u0131n rahat ya\u015fayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n Anne de, baba da sabahtan ak\u015fama kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ama baba eve geldi\u011finde anneye rahatl\u0131kla evde ne yapt\u0131n ki diye sorabiliyor. Annenin evde yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f dikkate al\u0131nm\u0131yor. En \u00e7ok kad\u0131nlar emek veriyor. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015famda erke\u011fin de de\u011fi\u015fmesi gerekir. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde erkek iktidar\u0131 \u00f6n plandad\u0131r. Erkek de kendini e\u011fitmelidir, evde de egosuyla m\u00fccadele etmelidir. \u00d6nder Apo, \u2018erke\u011fi \u00f6ld\u00fcrmekten\u2019 bahsetti. Bu nedenle erke\u011fin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u00fccadele etmesi gerekir.<\/p>\n \u00d6nder Apo, siyaset, politika, ekonomi vb. gibi insan eliyle yarat\u0131lan \u015feylerin toplumun ya\u015fam\u0131na hizmet etmesi gerekti\u011fini vurguluyor. Ama mevcut sistemde ya\u015fam onlar\u0131n hizmetine giriyor.<\/strong><\/p>\n Alternatifinin yarat\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Sorun sadece kad\u0131n ve erkek aras\u0131nda de\u011fil. Sistem zaten bunu yap\u0131yor. Kad\u0131n ve erkek aras\u0131ndaki ili\u015fkinin \u00e7ok \u00f6zel oldu\u011funu, buna kimsenin dokunmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Bu kendini kand\u0131rmakt\u0131r. \u00d6zel \u015feylerin sosyal \u015feyler oldu\u011fu s\u00f6ylenir. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015famdan bahsediyorsak toplumsal her alanda alternatifler ve de\u011fi\u015fimler yaratmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n E\u015f ba\u015fkanl\u0131k sistemi bunun iyi bir \u00f6rne\u011fidir.<\/strong><\/p>\n Evet, \u00e7ok \u00f6nemli bir model, hareketimiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli. Kad\u0131nlar her zaman ya\u015fam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131l\u0131yor ya da zay\u0131f kal\u0131yor. Ama \u00f6zellikle Rojava’da kad\u0131n devrimindeki m\u00fccadelemizle kad\u0131nlar kendi sistemlerini yeniden in\u015fa ediyor, e\u015fit bir sistem kuruyorlar. Bir i\u015fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda kendinizi geli\u015ftirmeniz, o i\u015fi geli\u015ftirmeniz gerekiyor. Bu Rojava\u2019da da ya\u015fand\u0131. Kad\u0131nlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, toplumun her alan\u0131na girdi, tecr\u00fcbe kazand\u0131, siyasette ve ekonomide kendini geli\u015ftirdi. Bu nedenle e\u015fit temsilyet \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kad\u0131n d\u0131\u015far\u0131da b\u00f6yle olunca evin i\u00e7inde de de\u011fi\u015fim oluyor. Kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi sa\u011flan\u0131yor. D\u00fcnyada buna benzer bir \u015fey yok. Sadece Kurdistan’da a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya do\u011fru b\u00f6yle bir temsilyet var. Avrupa’da kabinelerde yar\u0131s\u0131 kad\u0131n, yar\u0131s\u0131 erkek oldu\u011fu s\u00f6yleniyor ama toplumda bu b\u00f6yle de\u011fil, sadece parlamentolarda. Mesela askere gitmiyorlar, ekonomiye erkekler kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131lm\u0131yorlar. Ama \u00d6nderlik sisteminde Rojava’da mahalleden b\u00fcy\u00fck mekanlara kadar kad\u0131nlar her i\u015fe e\u015fit ve \u00e7ok say\u0131da kat\u0131l\u0131yor. Bu zaman i\u00e7inde alg\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesine de olanak sa\u011fl\u0131yor. Art\u0131k kad\u0131nlar\u0131n s\u00f6zlerine, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na, yakla\u015f\u0131mlar\u0131na de\u011fer veriliyor, kad\u0131nlar muhatap al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" KJK Koordinasyon \u00dcyesi Bes\u00ea Erzincan Jin TV\u2019de yay\u0131nlanan Xweb\u00fbn program\u0131nda Gazeteci Arjin Baysal\u2019\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131. \u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fama ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulunan Erzincan, \u201c\u00d6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modeli, tecav\u00fcz, \u015fiddet ve cinayet i\u00e7eren mevcut evlilik sistemine kar\u015f\u0131 bir alternatiftir. Anlaml\u0131, ahlaki, estetik ya\u015fam modeli Ba\u015fkan Apo’nun geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcr e\u015f ya\u015fam modelidir. Devlet ise tam tersini yap\u0131yor ama […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1505,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roportajlar"],"acf":[],"yoast_head":"\n