Mezopotamya topraklar\u0131 binlerce y\u0131l kad\u0131n eksenli toplumsal sisteme ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fama mekan olmu\u015f topraklard\u0131r. Kadim bir tarihe sahip olan bu topraklar \u00f6zg\u00fcr toplumun zihin ve el g\u00fcc\u00fcyle t\u00fcm insanl\u0131k de\u011ferlerini yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran co\u011frafyas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r hatlar\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131larda bir\u00e7ok tanr\u0131\u00e7a heykelinin bulunmas\u0131, bu alanlarda neolitik devrimin \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc ve uzun bir d\u00f6nem ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131saca \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc ve geni\u015f bir k\u00fclt\u00fcre sahip olan \u0130ran, uzun bir direni\u015f s\u00fcreci sonras\u0131 ataerkil bir k\u00fclt\u00fcr yap\u0131s\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00f6kl\u00fc bir ana tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcne sahip olan \u0130ran kad\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ana tanr\u0131\u00e7a k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc belli d\u00fczeyde korumakla birlikte, ataerkil k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u015fiddetli y\u00f6nelimleri alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ezilmeyi ve kimliksizli\u011fi ya\u015famaktad\u0131r. \u0130slamiyetin bir siyaset ve iktidar dini haline getirilmesiyle birlikte kad\u0131n \u00fczerindeki bask\u0131 ve \u015fiddet daha fazla derinle\u015fmi\u015f, idam, recm (ta\u015flayarak \u00f6ld\u00fcrme cezas\u0131), si\u011fe (imam nikahl\u0131 ge\u00e7ici evlilikler), besi\u00e7 (ajanla\u015ft\u0131rma) uygulamalar\u0131yla ya\u015fam t\u00fcmden bir i\u015fkenceye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir taraftan \u015feriat devletinin vah\u015fet uygulamalar\u0131 di\u011fer taraftan \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc toplumsal cinsiyet\u00e7i anlay\u0131\u015f, deh\u015fet d\u00fczeyde kad\u0131n intiharlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. \u0130ran devleti kad\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyle toplumsal yozla\u015fmay\u0131 derinle\u015ftirip toplumu kontrolde tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, uyu\u015fturucu, fuhu\u015f, ajanla\u015ft\u0131rma ba\u015fta olmak \u00fczere onursuzlu\u011fu ve d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc geli\u015ftiren her t\u00fcrl\u00fc yol ve y\u00f6ntemi kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da ya\u015fayan K\u00fcrt kad\u0131nlar\u0131 ise bir taraftan rejimin K\u00fcrtler \u00fczerinde uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli bask\u0131lar, di\u011fer taraftan ataerkil geleneklerin kat\u0131 uygulamalar\u0131 alt\u0131nda nefes alamaz bir durumu ya\u015famaktad\u0131rlar. Kad\u0131n ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131ndan d\u0131\u015flanarak eve kapat\u0131lmakta, kendisinden bihaber bir ya\u015fama mahk\u00fbm edilmektedir. Devlet sisteminin \u00e7ok yo\u011fun etkiledi\u011fi b\u00f6lgelerde ise g\u00fc\u00e7l\u00fc asimilasyon politikalar\u0131yla kad\u0131n toplumsal kimli\u011finden kopart\u0131larak sistem i\u00e7ine \u00e7ekilerek yozla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da kad\u0131n, toplumsal gerilikler, devletin \u00f6zel uygulamalar\u0131 sonucu \u00e7epe \u00e7evre sar\u0131lmakta, verili ya\u015fam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir ad\u0131m atmas\u0131na dahi izin verilmemektedir. Eril bir d\u00fcnyada kad\u0131n olmak zor olmakla beraber K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 olmak ise \u00e7ok daha zor ko\u015fullarda ya\u015famay\u0131 gerektirmektedir. \u0130ran\u2019\u0131n K\u00fcrtleri \u00f6zerklik temelinde farkl\u0131 bir kimlik olarak tan\u0131mamas\u0131, K\u00fcrt sorununu demokratik temelde \u00e7\u00f6zmemesi, K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 \u00fczerinde iki kat bir bask\u0131 ve \u015fiddete yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
DO\u011eU K\u00dcRD\u0130STAN’DA KADIN \u00d6RG\u00dcTL\u00dcL\u00dc\u011e\u00dc<\/p>\n\n\n\n
\u0130ran devlet rejimi en asgari demokratik normlar\u0131 dahi yerine getirmemektedir. Bu nedenle bir yandan i\u00e7eride geli\u015fen muhalefet di\u011fer yandan d\u0131\u015far\u0131dan geli\u015fen bask\u0131larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. K\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerin m\u00fcdahale kapsam\u0131nda oldu\u011funun fark\u0131ndad\u0131r. Ancak kendi i\u00e7 demokratikle\u015fmesini sa\u011flamak ve farkl\u0131l\u0131klar, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda toplumsal mutabakat yapmak yerine sistemin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmek i\u00e7in bir yandan bask\u0131 ve \u015fiddeti, \u00f6te yandan ise t\u00fcm toplumsal dinamikleri eritmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Gerici \u0130ran \u0130slam rejimi toplumun en temel dinamik g\u00fc\u00e7leri olarak kad\u0131nlar\u0131 ve gen\u00e7leri g\u00f6rmekte, potansiyeli ve etkisi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan bu iki toplumsal kesimi daha fazla sistem i\u00e7ile\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli politikalar geli\u015ftirmektedir. \u00d6zellikle K\u00fcrdistan\u2019da besi\u00e7li\u011fe a\u011f\u0131rl\u0131k vererek bir\u00e7ok K\u00fcrt k\u0131z\u0131n\u0131 etkileyerek ve \u00f6rg\u00fctleyerek kendi kirli siyasetine alet etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Devam eden bu kirli politikalara kar\u015f\u0131 2004 y\u0131l\u0131nda kurulan Do\u011fu K\u00fcrdistan Kad\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi YJRK, Do\u011fu K\u00fcrdistan ve \u0130ran\u2019daki kad\u0131n hareketlerinin bu miras\u0131na cevap olma ve bu m\u00fccadelenin takip\u00e7isi olma temelinde kendini in\u015fa etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
YJRK\u2019nin (Yek\u00eetiya Jin\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan – Do\u011fu K\u00fcrdistan Kad\u0131nlar\u0131 Birli\u011fi) kurulu\u015f amac\u0131 ba\u015fta Do\u011fu K\u00fcrdistanl\u0131 kad\u0131nlar olmak \u00fczere \u0130ran\u2019da ya\u015fayan di\u011fer halklardan kad\u0131nlar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 ataerkil, anti-demokratik, teokratik ve otoriter sistem ve uygulamalara kar\u015f\u0131 kad\u0131n\u0131 bilin\u00e7lendirmektir. Kad\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesine ve m\u00fccadelesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmektir. Erkek egemen cinsiyet\u00e7i zihniyet ve yap\u0131lanmalarla m\u00fccadele ederek kad\u0131n\u0131n, Kad\u0131n Kurtulu\u015f \u0130deolojisi temelinde ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda \u00f6zg\u00fcr kimli\u011fini geli\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fc\u00e7l\u00fc bir ideolojiye, \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam felsefesine, sa\u011flam bir m\u00fccadele stratejisine sahip olan YJRK, Do\u011fu K\u00fcrdistan kad\u0131n\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u0130ran\u2019da ya\u015fayan t\u00fcm kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi olarak do\u011fmu\u015ftur. K\u00f6kl\u00fc bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ideolojisine ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam felsefesine dayanan, \u00f6z g\u00fcc\u00fc ve \u00f6z iradeyi esas alan bir kad\u0131n hareketinin yenilmezli\u011fini savunarak bu temelde m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrken, kad\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fen d\u00fcnya ve Ortado\u011fu ko\u015fullar\u0131na paralel olarak devrim m\u00fccadelesinde var olan gerekliliklerden \u00f6t\u00fcr\u00fc 2014 y\u0131l\u0131nda kendini KJAR (Koma Jin\u00ean Azad \u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan \u2013 Do\u011fu K\u00fcrdistan \u00d6zg\u00fcr Kad\u0131nlar Toplulu\u011fu) ad\u0131yla yenilemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
YJRK d\u00f6neminde, kad\u0131nlar, halklar ve ezilen t\u00fcm toplum ve topluluklar\u0131n me\u015fru savunma g\u00fc\u00e7lerinin olmas\u0131 gerekti\u011fine inand\u0131\u011f\u0131ndan ve HRK (H\u00eazen Rojhilat\u00ea Kurdistan \u2013 Do\u011fu K\u00fcrdistan G\u00fc\u00e7leri) i\u00e7erisinde HJRK (H\u00eaz\u00ean Jin\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan-Do\u011fu K\u00fcrdistan Kad\u0131n G\u00fc\u00e7leri) ad\u0131yla 2010 y\u0131l\u0131nda YJRK\u2019nin \u00f6z savunma g\u00fcc\u00fc olarak kendini \u00f6rg\u00fctlemi\u015f, ard\u0131ndan geli\u015fen kad\u0131n m\u00fccadelesi ve sald\u0131r\u0131lara daha \u00e7ok cevap olabilmek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fctlenme b\u00fcy\u00fct\u00fclerek HPJ (H\u00eaz\u00ean Parastina Jin \u2013 Kad\u0131n Savunma G\u00fc\u00e7leri) ad\u0131yla yenilenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
KJAR ve HPJ \u00f6rg\u00fctlenmeleri kad\u0131n\u0131n sosyal, siyasal, askeri ve bir b\u00fct\u00fcn ya\u015famsal de\u011ferlerini korumak, \u0130ranl\u0131 kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zellikle Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019da kad\u0131nlar\u0131n sorunlar\u0131na \u00f6zg\u00fcrl\u00fck felsefesi temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm olmak istemektedir.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n demokratik ulusal haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kazan\u0131lmas\u0131 m\u00fccadelesini y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in 9 May\u0131s 2010 y\u0131l\u0131nda \u0130ran devleti taraf\u0131ndan Evin Cezaevinde idam edilen Ronahi (\u015eirin Elamhuli) YJRK\u2019nin \u00f6nc\u00fc kadrolar\u0131ndand\u0131. \u015eirin Elamhuli\u2019nin g\u00f6rkemli direni\u015fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckteki \u0131srar\u0131 Do\u011fu K\u00fcrdistan ve \u0130ranl\u0131 kad\u0131nlara b\u00fcy\u00fck direni\u015f umudunu a\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesinde \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmeye devam etmektedir. Ayn\u0131 zamanda ataerkil sisteme kar\u015f\u0131 direnen kad\u0131nlar\u0131n sembol\u00fc olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ran\u2019\u0131n demokratikle\u015fmesi ve K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcr, adil ve e\u015fit bir ya\u015fama kavu\u015fmas\u0131, \u00f6zelde ise kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi i\u00e7in bu g\u00fcn \u0130ran zindanlar\u0131nda Zeynep Celaliyan gibi onlarca K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 tutuklu bulunmakta ve i\u015fkencelere kar\u015f\u0131 direnmeye devam etmektedirler. KJAR ve HPJ, \u015eirin Elamhuli ve Zeynep Celaliyan gibi direnen kad\u0131nlar\u0131 kendi m\u00fccadelesinde \u00f6nc\u00fc olarak g\u00f6rmekte ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeleri i\u00e7in m\u00fccadelesini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n
KJAR yeni bir sistem olarak \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7er\u00e7evesi 8 temel noktada ifade edilebilir:<\/p>\n\n\n\n
1- KJAR \u0130ran ve Do\u011fu K\u00fcrdistan\u2019daki kad\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketidir.<\/p>\n\n\n\n
2- KJAR i\u00e7erisinde yer alan t\u00fcm \u00f6rg\u00fctler demokratik, ekolojik ve kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc paradigma temelinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctecek ve \u00f6zsavunma prensibine dayal\u0131 \u00f6rg\u00fctlenecektir.<\/p>\n\n\n\n
3- KJAR k\u00fclt\u00fcrlerin, kimliklerin, uluslar\u0131n, dinlerin ve inan\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fullu\u011funun toplumun zenginli\u011fi oldu\u011funa inan\u0131r. Toplumun t\u00fcm kesimlerinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek, demokratik \u00f6rg\u00fctlenmelerin insanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirme g\u00f6revini, k\u00fclt\u00fcrleri ve dinleri demokratik ulusun temeli ve kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak m\u00fccadele y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Do\u011fal \u00f6z savunma ve demokratik kat\u0131l\u0131m esprisini destekler.<\/p>\n\n\n\n
4- K\u00fcrtler K\u00fcrdistan\u2019da \u00f6z y\u00f6netim, \u0130ran\u2019da demokratik sistem ve ayn\u0131 zamanda demokratik \u00f6zy\u00f6netimlerin politik stat\u00fcs\u00fcn\u00fcn kabul\u00fc i\u00e7in m\u00fccadele etmektedirler.
5- KJAR toplumsal yap\u0131lardaki cinsiyet\u00e7ili\u011fe, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, ataerkil zihniyetli h\u00fck\u00fcmetlere, ulusalc\u0131l\u0131\u011fa, bilim ve dinin erkek egemen zihniyet\u00e7e kullan\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eder. Ayn\u0131 zamanda kapitalist modernitenin ellerinde ve ataerkil toplumun kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bir alete d\u00f6n\u00fc\u015fen gerici aile yap\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 ve bu yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6ncelikle kad\u0131na sahiplik dayatmas\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r. Sosyal bilimler ve \u00f6zg\u00fcr kad\u0131n-erkek ili\u015fkileri temelinde demokratik aile ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fam esprisi i\u00e7in m\u00fccadele eder.<\/p>\n\n\n\n
6- KJAR genel \u00f6rg\u00fctlenmeler ve kom\u00fcnler \u015feklinde t\u00fcm alanlarda konfederal sisteminin kurmaktad\u0131r. Halk toplant\u0131lar\u0131, akademiler, kooperatifler, kurumsalla\u015fmalar vb. \u00f6rg\u00fctlenmelere ve yerel y\u00f6netimler, demokratik politik etkinlikler, \u00f6rg\u00fctlenmeler ve karar alma mekanizmalar\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
7- Demokratik sistem ve etkinliklerin \u00f6rg\u00fctlendirildi\u011fi t\u00fcm alanlarda, KJAR e\u015fba\u015fkanl\u0131k sistemini esas al\u0131r ve bu sistem toplumdaki t\u00fcm \u00f6rg\u00fctlenmelerin temeli ve mekanizmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
8- KJAR kad\u0131nlar\u0131n ve toplumun t\u00fcm de\u011ferlerini ve kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 savunur. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u015fiddet i\u00e7eren herhangi bir hareket, yani \u00f6zsavunma kapsam\u0131nda olmayan herhangi bir davran\u0131\u015f kabul edilemez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mezopotamya topraklar\u0131 binlerce y\u0131l kad\u0131n eksenli toplumsal sisteme ve \u00f6zg\u00fcr ya\u015fama mekan olmu\u015f topraklard\u0131r. Kadim bir tarihe sahip olan bu topraklar \u00f6zg\u00fcr toplumun zihin ve el g\u00fcc\u00fcyle t\u00fcm insanl\u0131k de\u011ferlerini yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran co\u011frafyas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r hatlar\u0131nda yap\u0131lan kaz\u0131larda bir\u00e7ok tanr\u0131\u00e7a heykelinin bulunmas\u0131, bu alanlarda neolitik devrimin \u00e7ok k\u00f6kl\u00fc ve uzun bir d\u00f6nem ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r. K\u0131saca \u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":525,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-521","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojhilat"],"acf":[],"yoast_head":"\n